ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC - NỀN TẢNG SỨC MẠNH QUỐC GIA TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

1. Đại đoàn kết dân tộc nền tảng chính trị - xã hội của phát triển bền vững

Nhìn từ chiều dài lịch sử dân tộc, đại đoàn kết luôn là quy luật hình thành và phát huy sức mạnh Việt Nam. Từ tiến trình dựng nước, giữ nước đến các cuộc kháng chiến giành và bảo vệ độc lập dân tộc, nhân tố quyết định thắng lợi không chỉ nằm ở tiềm lực vật chất mà trước hết bắt nguồn từ sự cố kết cộng đồng, từ ý chí đồng thuận và mục tiêu chung của toàn dân tộc. Trên bình diện lý luận, đó là biểu hiện tập trung của mối quan hệ giữa yếu tố tinh thần và sức mạnh vật chất trong sự vận động của lịch sử. Tư tưởng ấy được Hồ Chí Minh khẳng định một cách cô đọng: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết chặt chẽ, thì chúng ta nhất định có thể khắc phục mọi khó khăn, phát triển mọi thuận lợi và làm tròn mọi nhiệm vụ nhân dân giao phó cho chúng ta”[1].

Bước vào giai đoạn phát triển mới, đại đoàn kết dân tộc không chỉ còn được nhận diện trong phạm vi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, mà trở thành nền tảng chính trị - xã hội của quá trình cải cách và đổi mới toàn diện. Về bản chất, đây là điều kiện bảo đảm sự ổn định xã hội, là cơ sở để củng cố niềm tin chính trị và tạo lập môi trường thuận lợi cho phát triển dài hạn. Sự thống nhất về ý chí và hành động giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân; giữa Trung ương và địa phương; giữa khu vực công và khu vực tư chính là nhân tố quyết định hiệu lực thực thi của các chủ trương chiến lược. Khi các chủ thể trong hệ thống phát triển vận động trên một quỹ đạo mục tiêu chung, cải cách thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng và tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mới có thể diễn ra đồng bộ và hiệu quả.

Trong bối cảnh mới, nội hàm của đại đoàn kết dân tộc tiếp tục được mở rộng từ phạm vi chính trị - xã hội truyền thống sang chiều kích phát triển. Đoàn kết không chỉ là điều kiện giữ vững ổn định mà còn là động lực trực tiếp của phát triển, là nền tảng để huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực quốc gia. Chính trong ý nghĩa đó, tinh thần chung sức đồng lòng của toàn dân tộc được nhấn mạnh như một yếu tố cơ bản nhằm bảo đảm cho việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược dài hạn của đất nước. 

2. Đại đoàn kết dân tộc cơ chế chuyển hóa ý chí chính trị thành năng lực phát triển

Thực tiễn quản trị quốc gia cho thấy nhiều chủ trương đúng gặp trở ngại không phải do thiếu nguồn lực mà do thiếu đồng thuận xã hội. Khi nhận thức không thống nhất, lợi ích phát triển không được chia sẻ hài hòa, khoảng cách giữa hoạch định và thực thi sẽ gia tăng. Trong bối cảnh đó, đoàn kết dân tộc cần được hiểu là sự thống nhất về niềm tin, lợi ích và mục tiêu phát triển chung của toàn xã hội. Đây chính là “cầu nối” giữa ý chí lãnh đạo và hành động xã hội. Quan điểm này được nhấn mạnh trong bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm: yêu cầu “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt” trong bộ máy của hệ thống chính trị càng trở nên cấp thiết, bởi đây là yếu tố bảo đảm sự thống nhất giữa chủ trương và hành động[2].

Khi người dân tin tưởng vào định hướng phát triển và nhận thấy lợi ích chung gắn bó mật thiết với lợi ích của mình, họ sẽ trở thành lực lượng đồng hành, ủng hộ và giám sát quá trình thực thi chính sách. Ngược lại, khi niềm tin suy giảm, hiệu quả thực hiện sẽ bị hạn chế. Vì vậy, đoàn kết chính là cơ chế xã hội quan trọng giúp quyết tâm chính trị chuyển hóa thành kết quả thực tiễn.

3. Đại đoàn kết dân tộc “cấp số nhân” của nguồn lực quốc gia trong thời đại số

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, nội hàm của đại đoàn kết tiếp tục được mở rộng. Trước hết là đoàn kết trong tiếp cận cơ hội phát triển, thu hẹp khoảng cách số để mọi tầng lớp đều được tham gia vào nền kinh tế số. Thứ hai là đoàn kết trong cải cách thể chế, khi người dân sẵn sàng ủng hộ đổi mới nếu bộ máy công quyền minh bạch, trách nhiệm, liêm chính. Thứ ba là đoàn kết trong khát vọng phát triển, khi mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường trở thành ý chí chung của toàn xã hội. Tinh thần này được thể hiện rõ trong lời khẳng định: “Chúng tôi cũng tin tưởng rằng với sức mạnh của cội nguồn lịch sử dân tộc, với bề dày truyền thống gần một thế kỷ lãnh đạo đất nước Việt Nam của Đảng Cộng sản Việt Nam, với sự ủng hộ, chung sức đồng lòng của toàn thể nhân dân, với sự cổ vũ động viên hợp tác của đông đảo bạn bè quốc tế và nhân dân tiến bộ trên thế giới, chúng tôi nhất định sẽ thực hiện thắng lợi nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhất định sẽ xây dựng thành công một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc”[3]. Đây là sự nhấn mạnh vai trò của sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc như nền tảng tinh thần của phát triển. Ở cấp độ quản trị quốc gia, đoàn kết tạo nên “thế trận lòng dân”, không chỉ trong quốc phòng - an ninh mà cả trong phát triển kinh tế - xã hội. Khi niềm tin xã hội được củng cố, ổn định chính trị được giữ vững, mỗi chính sách đúng sẽ tạo hiệu ứng cộng hưởng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và Nhân dân. Đoàn kết vì vậy trở thành “cấp số nhân” của nguồn lực phát triển.

Kết luận

Trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết dân tộc không chỉ là giá trị đạo lý truyền thống mà là nguồn lực mềm có ý nghĩa quyết định đối với sức mạnh quốc gia. Đó là nền tảng chính trị - xã hội bảo đảm ổn định, là cơ chế chuyển hóa ý chí chính trị thành năng lực thực thi và là “hệ số nhân” của mọi nguồn lực phát triển. Khi toàn dân tộc đồng lòng, tinh thần tiến lên không chùn bước sẽ trở thành sức mạnh vật chất, đưa đất nước vững bước trên con đường hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của thời kỳ phát triển mới.

Ban Biên tập Cổng TTĐT

(ThS Đỗ Thị Ngọc Anh, Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị khu vực III)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, tập 9, tr. 145, 2011.
2. Tô Lâm, “Sức mạnh của đoàn kết”, Tạp chí Cộng sản điện tử, 2025, truy cập tại: https://www.tapchicongsan.org.vn/en/web/guest/tieu-iem1/-/asset_publisher/s5L7xhQiJeKe/content/suc-manh-cua-doan-k-1
3. Tô Lâm, “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”, 2026, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, truy cập tại: https://baochinhphu.vn/bai-viet-cua-tong-bi-thu-to-lam-tien-len-toan-thang-at-ve-ta-102260125133915434.htm.