58 NĂM NHÌN LẠI CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN NĂM 1968: GIÁ TRỊ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Các chiến sĩ phân đội 1 và 2 quân giải phóng Trị Thiên Huế nghiên cứu sa bàn chuẩn bị các phương án tác chiến. (Nguồn: Thanhnien.vn)

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 - đỉnh cao của tư duy táo bạo, quyết đoán trong lãnh đạo cách mạng

Sau 10 năm dựng lên chính quyền tay sai, đế quốc Mỹ không nhận được gì ngoài sự thất bại của các chiến lược chiến tranh do mình đề ra nhằm đàn áp phong trào cách mạng ở miền Nam. Để cứu vãn chế độ Sài Gòn, Mỹ đã liều lĩnh đưa quân viễn chinh và đồng minh trực tiếp tham chiến, mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, đồng thời tiến hành hàng loạt hoạt động ngoại giao nhằm che đậy hành vi xâm lược trước dư luận quốc tế.

Việc đế quốc Mỹ triển khai chiến lược “chiến tranh cục bộ” sử dụng lực lượng quân đội đông đảo với vũ khí và trang bị vượt trội hơn ta gấp nhiều lần đã đặt ra một thử thách cao độ mà trước giờ cách mạng chưa bao giờ phải đổi mặt. Tuy nhiên, với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”[1]toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đã đoàn kết “nhất trí triệu người như một, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”[2], từng bước đánh bại hai cuộc phản công chiến lược mùa khô 1965 - 1966 và 1966 - 1967, đẩy đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai ở miền Nam lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng về mặt quân sự, chính trị và ngoại giao.

Trên cơ sở các cuộc họp bàn về chủ trương và kế hoạch tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt ở miền Nam từ giữa năm 1967, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 14 (1-1968) Đảng ta đã quyết định: “Động viên những nỗ lực lớn nhất của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ở cả hai miền, đưa cuộc chiến tranh cách mạng của ta lên bước phát triển cao nhất, dùng phương pháp tổng tiến công và tổng khởi nghĩa để giành thắng lợi quyết định”[3], hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, tiến tới thống nhất nước nhà.

Thực hiện chủ trương của Đảng, ngay đêm giao thừa Tết Mậu Thân quân và dân ta trên toàn chiến trường miền Nam đã tiến hành tổng công kích địch và nổi dậy khởi nghĩa đồng loạt ở nhiều nơi, đánh thẳng vào sào huyệt quan trọng của Mỹ - Ngụy ở Sài Gòn, Huế và các thành phố lớn miền Nam, nơi mà địch xem là bất khả xâm phạm. 

Với chủ trương táo bạo, tính chất quyết liệt, quy mô rộng lớn và cách đánh mới mẽ đã tạo cú đấm thép về mặt quân sự làm cho Đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn choáng váng, hoang mang đến cực độ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự thế giới xuất hiện loại hình tiến công kiểu này nên bộ máy điều hành chiến tranh của Mỹ không thể nào lường định được: “Từ duy nhất để mô tả phản ứng (ở Mỹ) ngay lúc đó là “kinh hoàng”... không thể tin được... một cuộc chiến tranh được báo cáo là đang thắng giờ đây đang nghiêng ngả trong tình thế nguy kịch”[4].

Cuộc tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 đã “bẻ gãy ý chí xâm lược” của Mỹ, buộc Giônxơn buộc phải tuyên bố chấm đơn phương chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra, chấp nhận đàm phán với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris, tiến tới rút hết quân đội về nước, mở ra một thời kỳ phát triển mới của cách mạng Việt Nam tiến tới hiện thực hóa khát vọng “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. 

Trong bối cảnh so sánh lực lượng còn nhiều chênh lệch, Đảng ta đã đưa ra những quyết sách táo bạo, tổ chức những đòn tiến công thần tốc, đồng loạt trên toàn chiến trường chính là sự thể hiện tinh thần quyết chí, đồng lòng dám nghĩ, dám làm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta; đồng thời là biểu tượng cao đẹp nhất về “lòng yêu nước”, tinh thần “tự lực, tự cường” và “ý chí quyết chiến, quyết thắng” của dân tộc Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Từ tinh thần Mậu Thân 1968 đến khát vọng vươn mình của đất nước trong giai đoạn hiện nay

Gần sáu thập kỷ đã trôi qua, nhưng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì mục tiêu chiến lược của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 vẫn còn trường tồn với thời gian. Giá trị của cuộc Tổng tiến công không chỉ minh chứng cho truyền thống hào hùng của lịch sử của dân tộc mà nó còn là nguồn động lực to lớn để các thế hệ con dân Việt Nam hôm nay tiếp tục hun đúc và phát huy vào trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là mốc son lịch sử, là “đòn bẩy” để đất nước bứt phá, thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm: đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trong hành trang bước vào giai đoạn mới này, đất nước ta vừa có những thời cơ lớn để hiện thực hóa các mục tiêu, khát vọng nhưng cũng phải đối diện không ít khó khăn, thách thức. Sự chuyển biến nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới; sự cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các nước; khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ,... vừa mở ra cơ hội bứt phá, vừa đặt ra yêu cầu cấp bách phải có những bước đột phá trong cả tư duy, phương thức lãnh đạo và cả cách tổ chức thực hiện.

Phát huy tinh thần Tết Mậu Thân 1968 là phát huy tư duy hành động nhanh, quyết liệt, hiệu quả, dám đi trước, đón đầu, không để lỡ thời cơ phát triển. Trong điều kiện cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, để đạt được mục tiêu tăng trưởng “từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD[5] thì yêu cầu cấp bách đặt ra là xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Điều này đòi hỏi phải đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt của tăng trưởng.

Phát huy tinh thần táo bạo là dám nghĩ những việc lớn, dám làm những việc khó, dám vượt qua những rào cản của tư duy cũ, lợi ích cục bộ, tâm lý an toàn, ngại va chạm. Nhưng táo bạo không phải là chủ quan, nóng vội, mà là sự táo bạo trên cơ sở khoa học, thực tiễn 40 năm đổi mới và lợi ích lâu dài của quốc gia - dân tộc. Đó là táo bạo trong hoạch định đường lối, chính sách; táo bạo cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; táo bạo trong sử dụng và trọng dụng nhân tài, khuyến khích đổi mới, sáng tạo vì sự phát triển chung.

Tinh thần Mậu Thân 1968 cũng nhắc nhở chúng ta về vai trò quyết định của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là biểu hiện cao nhất giữa “ý Đảng, lòng Dân”. Mọi chủ trương, chính sách dù đúng đắn đến đâu cũng chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được nhân dân đồng thuận, ủng hộ và tích cực tham gia. Vì vậy, phát huy dân chủ, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; đồng thời, khơi dậy cho mỗi thế hệ người Việt khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc chính là nền tảng vững chắc để tạo nên những bước bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước đòi hỏi toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta cần có một tinh thần mới, quyết tâm mới và hành động mới để đưa đất nước bức phá. Chính vì vậy, việc phát huy tinh thần thần quyết tâm, dám nghĩ, dám làm của Mậu Thân 1968 trong điều kiện mới chính là biến truyền thống hào hùng thành động lực hiện thực, đưa cả nước bứt phá mạnh mẽ, phát triển nhanh và bền vững, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, sánh vai cùng các cường quốc năm châu: “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta”[6]./.

Ban Biên tập Cổng TTĐT

(ThS. Trương Kông Lệnh

Khoa Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị khu vực III)