Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa và tầm vóc lịch sử đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, mà còn là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn đòi hỏi tầm nhìn lớn, quyết sách vĩ mô và hành động quyết liệt để hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
Trong Báo cáo trình Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp xuyên suốt, có tính định hướng căn bản cho các hoạt động của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn mới: “Dân là gốc”. Thông điệp này không chỉ là sự khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của Nhân dân, mà còn được xác lập như thước đo cao nhất để kiểm nghiệm giá trị và tính đúng đắn của mọi chủ trương, chính sách và quyết sách lãnh đạo.
Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh: “Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp… Mỗi đại biểu dự Đại hội, mỗi cán bộ, đảng viên trên cả nước, khi nghiên cứu Văn kiện, hãy tự hỏi: Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của Nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không? Nếu câu trả lời chưa rõ, phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân” (1).
Những câu hỏi ấy không chỉ là lời nhắc nhở đối với mỗi mỗi cán bộ, đảng viên, mà còn là chuẩn mực tư duy cần được quán triệt trong toàn bộ hệ thống chính trị. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển nhanh, mà còn là phát triển bền vững, hài hòa và vì con người. Muốn vậy, mọi quyết sách chính trị phải thực sự xuất phát từ đời sống Nhân dân, thấm vào đời sống Nhân dân và được kiểm nghiệm bằng chính đời sống Nhân dân. Nói cách khác, Nhân dân không chỉ là đối tượng phục vụ, mà là chủ thể sáng tạo, là nguồn lực quyết định và là thước đo chân lý của thời đại. Niềm tin của Nhân dân chính là nền tảng tạo nên sự đồng thuận, là sức mạnh làm nên những thành tựu lớn lao của đất nước. Vì vậy, mỗi chủ trương, chính sách cần được giải thích thấu đáo, triển khai minh bạch để người dân hiểu, tin và cùng tham gia thực hiện. Trong mọi quyết sách, lợi ích của Nhân dân luôn phải đứng ở vị trí trung tâm.
Lấy Nhân dân làm trung tâm - Chuẩn mực hành động của Đảng
Một điểm nổi bật trong Báo cáo do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày là cách nhìn toàn diện và sâu sắc về vai trò của Nhân dân trong tiến trình phát triển của đất nước. Tổng Bí thư khẳng định rằng, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày nay là kết quả của sự hội tụ nhiều nhân tố. Từ truyền thống văn hóa hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, 96 năm xây dựng và phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng, 40 năm đổi mới tư duy và mô hình phát triển, cho đến sự hy sinh, cống hiến bền bỉ của biết bao thế hệ đồng bào, chiến sĩ, cán bộ, đảng viên vì độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân (2).
Trên nền tảng đó, đường lối đổi mới của Đảng nhất quán xác định Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; đồng thời xây dựng và hoàn thiện ba trụ cột nền tảng: nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thực hành đầy đủ phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân; dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; lấy sự hài lòng và tín nhiệm của người dân, doanh nghiệp cùng hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ (3).
Cách đặt vấn đề này cho thấy một bước phát triển quan trọng trong tư duy lãnh đạo và cầm quyền của Đảng. Đó là sự chuyển dịch từ quản lý sang kiến tạo, từ mệnh lệnh hành chính sang phục vụ phát triển, từ tư duy ngắn hạn sang hướng tới những giá trị xã hội bền vững. Nhân dân không chỉ là người thụ hưởng thành quả phát triển, mà còn trở thành chủ thể giám sát, đánh giá chất lượng của bộ máy và hiệu quả của chính sách công.
Khát vọng lớn - bước đi vững chắc, tầm nhìn chiến lược đến 2045
Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước những vận hội mới đan xen với nhiều thách thức phức tạp. Báo cáo của Tổng Bí thư không chỉ xác định phương hướng cho nhiệm kỳ 2026 - 2030, mà còn mở ra một trục phát triển dài hạn đến năm 2045 - thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Mục tiêu tổng quát được xác định rằng: Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh và bền vững; nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân; củng cố tự chủ chiến lược và năng lực tự cường; phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, xã hội chủ nghĩa, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc. Tốc độ tăng trưởng GDP giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến đạt từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 khoảng 8.500 USD (4). Điều đáng chú ý là, tăng trưởng không chỉ được nhìn nhận qua những con số, mà được đánh giá bằng chất lượng sống, cơ hội phát triển và mức độ hạnh phúc của Nhân dân.
Thực tiễn 40 năm Đổi mới cho thấy, mỗi bước chuyển quan trọng của đất nước đều gắn liền với việc khơi thông sức dân, tôn trọng quyền làm chủ của Nhân dân và củng cố niềm tin xã hội. Khi chủ trương xuất phát từ cuộc sống, khi chính sách đáp ứng được những vấn đề người dân quan tâm, thì sự đồng thuận được hình thành và trở thành động lực mạnh mẽ cho phát triển. Ngược lại, nếu quyết sách xa rời thực tiễn đời sống, thiếu sự đồng cảm với người dân, thì dù mục tiêu có đúng cũng khó đi vào cuộc sống. Chính từ kinh nghiệm đó, thông điệp “Dân là gốc” trong Báo cáo của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ đơn thuần gợi nhắc lại một quyết sách chiến lược của dân tộc mà nó còn nhấn mạnh tới yêu cầu đối với cách thức hành động của Đảng, Nhà nước ngay tại và tương lai.
Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những lựa chọn phát triển có ý nghĩa lâu dài, việc đặt Nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi quyết sách trở thành điều kiện tiên quyết để giữ vững ổn định, tạo đồng thuận và bảo đảm tính bền vững của quá trình phát triển. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi đặt trong bối cảnh của những biến chuyển nhanh chóng, phức tạp và khó lường của tình hình thế giới. Những thách thức về kinh tế, an ninh, môi trường, chuyển đổi số, già hóa dân số, ... đều tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân. Trước những biến động đó, chỉ khi chính sách thực sự bám sát đời sống, phản ánh đúng nhu cầu và lợi ích chính đáng của người dân, thì mới có thể tạo ra sức đề kháng xã hội và giữ vững niềm tin. Bởi vậy, đặt lợi ích và hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo cho mọi quyết sách chính là cách để Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo trong điều kiện mới. Khi mỗi chủ trương đều được soi chiếu từ cuộc sống của người dân; khi tầm nhìn chiến lược luôn đi cùng năng lực thực thi cụ thể; khi cán bộ được đánh giá bằng hiệu quả công việc và sự tín nhiệm của Nhân dân, thì chính sách mới thực sự có sức sống.
Thông điệp mà Tổng Bí thư Tô Lâm gửi tới Đại hội XIV vì thế mang ý nghĩa định hướng sâu sắc: Con đường phát triển của đất nước phải bắt đầu từ Nhân dân, dựa vào Nhân dân và vì hạnh phúc của Nhân dân. Khi “dân là gốc” được quán triệt trong từng quyết sách và được kiểm nghiệm bằng thực tế chất lượng đời sống của người dân, thì khát vọng về một Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc sẽ được hiện thực hóa một cách vững chắc và lâu dài./.
CHÚ THÍCH
(1), (2), (3), (4): https://baochinhphu.vn/khai-mac-dai-hoi-xiv-tong-bi-thu-to-lam-trinh-bay-bao-cao-ve-cac-van-kien-trinh-dai-hoi-xiv-dang-cong-san-viet-nam-102260120095647096.htm truy cập ngày 20/01/2026.
Ban Biên tập Cổng TTĐT
(TS Trung Thị Thu Thủy
Khoa Văn hóa phát triển, Học viện Chính trị khu vực III)