QUẢN LÝ THÔNG TIN TRÊN MẠNG XÃ HỘI GÓP PHẦN NGĂN CHẶN CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH HIỆN NAY

    11/01/2021 04:07 PM


    Tóm tắt: Mạng xã hội là phương tiện truyền tải thông tin quan trọng và phổ biến của truyền thông xã hội, với đặc điểm nổi trội là tốc độ kết nối nhanh, phạm vi chia sẻ rộng, hiệu quả tác động rất lớn. Các thế lực thù địch, phần tử phản động đã và đang triệt để lợi dụng không gian mạng để thực hiện các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam. Từ việc đánh giá tác động phức tạp của mạng xã hội, bài viết hướng đến mục tiêu đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mạng xã hội, góp phần ngăn chặn các ảnh hưởng xấu của các quan điểm sai trái, thù địch hiện hay.

    Từ khóa: mạng xã hội; quản lý thông tin mạng xã hội; đấu tranh ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch.

     

    1.Mạng xã hội (social media) là thuật ngữ để chỉ một cách thức truyền thông kiểu mới, trên nền tảng dịch vụ trực tuyến, do đó các tin tức có thể chia sẻ, lưu truyền nhanh chóng và có tính chất đối thoại vì có thể cho ý kiến hoặc thảo luận với nhau. Khác với các phương tiện truyền thông đại chúng truyền thống, với mạng xã hội(MXH) thì mỗi cá nhân có thể trở thành một “nhà báo” đồng thời là một nhà phát tin và nhà bình luận. Mạng xã hội có thể là các trang kết nối các thành viên như Facebook, Twitter, Whatsapp, Instagram… hoặc cũng có thể thông qua các video clip trên Youtube, Tik Tok, hoặc khả năng phát trực tiếp như tính năng “Livestream” trên Facebook ...

    Mạng xã hội là phương tiện truyền tải thông tin quan trọng và phổ biến của truyền thông xã hội. Đặc điểm nổi trội của MXH là tốc độ kết nối nhanh, phạm vi chia sẻ rộng, hiệu quả tác động lớn. MXH trở thành nhu cầu không thể thiếu đối với đời sống, tác động một cách trực tiếp, làm thay đổi nhận thức, hành vi của mỗi cá thể, qua đó tác động đến sự phát triển của toàn xã hội. MXH đã tham gia vào mọi lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi cá nhân, mỗi nước và cộng đồng quốc tế.[1]

    Dù mới gia nhập gần đây, song MXH ở Việt Nam phát triển rất nhanh chóng. Số lượng người dùng MXH từ 17 triệu người năm 2007 tăng lên 64 triệu người dùng vào đầu năm 2019. Số người đăng ký dùng MXH chiếm 66% dân số của Việt Nam và đứng thứ 22 trên thế giới tính theo dân số về số người sử dụng mạng xã hội. Theo số liệu của We are social năm 2019, trung bình mỗi người dùng Việt Nam dành ra 6 giờ 42 phút mỗi ngày để sử dụng internet (xếp thứ 15 thế giới), trong đó có 2 giờ 32 phút dành cho MXH, 2 giờ 31 phút xem các stream hoặc video online và dùng 1giờ 11 phút để nghe nhạc trực tuyến. Tỉ lệ dùng MXH mỗi ngày một lần lên đến 94% và có đến 41%  người sử dụng truy cập ít nhất hai lần mỗi ngày trở lên[2].

    Theo thống kê của Viện Chiến lược Công nghệ thông tin, thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam hiện có khoảng 366 MXH đang tồn tại. Mạng xã hội dù rất đa dạng, song chỉ có một số mạng phổ biến, được nhiều người đăng ký và sử dụng là Facebook, Zalo, Youtube, Instagram.

    2. Mạng xã hội tác động nhiều chiều và phức tạp lên đời sống xã hội.

    -Theo chiều tích cực, MXH có thể tác động trên các xu hướng sau:

    Thứ nhất, MXH là nguồn cung cấp thông tin nhanh, nhạy đến với công chúng.

    Hiện nay sự phát triển của MXH ở Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước. MXH thực sự là kho chứa lượng thông tin, kiến thức khổng lồ, góp phần làm phong phú đời sốngvật chất và tinh thần của người dân, nâng cao nhu cầu hưởng thụ, trao đổi thông tin trong cộng đồng xã hội. Trong thời đại mà thông tin ngày càng trở thành nhân tố quan trọng trong việc nắm bắt thời cơ, vận hội để hợp tác và phát triển, thì những tiện ích mà MXHmang lại đã giúp cho kinh tế - xã hội ngày càng phát triển hơn nữa.

    Thứ hai, MXH tạo ra môi trường tương tác mở. Với tốc độ và trình độ phát triển phi thường của công nghệ thông tin, các MXH đang ngày càng thông minh hơn và mang lại nhiều tiện ích lớn hơn cho người sử dụng. Không dừng lại ở việc cung cấp thông tin cho người dùng, MXH đang len vào mọi ngóc ngách của đời sống; MXH trở thành mối dây liên lạc, kết nối nhiều người ở nhiều nơi; MXH như một công cụ hữu ích cho các cá nhân và tổ chức trao đổi, chia sẻ thông tin, kiến thức, phát triển kinh doanh, sản xuất…

    Nhờ những công cụ tiện ích và hữu dụng mà MXH cung cấp cho người sử dụng nhiều công dụng, ví dụ như chức năng live stream của Facebook cùng với những tiện ích khác trong việc post hình ảnh, lời thoại…, bất kỳ người dùng MXH nào cũng có thể sản xuất tin, bài như một tòa soạn thu nhỏ với sự tích hợp đầy đủ các loại hình “báo in”, “báo nói” và “báo hình” để trao đổi, chia sẻ với nhiều người. Hoạt động kinh doanh hàng hóa đang tràn ngập thị trường online với mức chi phí cực rẽ (do không phải thuê mặt bằng làm cửa hàng) là minh chứng cho sự tiện ích mà MXH mang lại cho xã hội.

    - Tuy nhiên, bên cạnh chiều tác động tích cực, thì chiều tác động tiêu cực của MXH cũng không hề nhỏ. Đặc biệt, việc các thế lực thù địch, phần tử phản động, chống đối chính trị đã và đang triệt để lợi dụng MXH để thực hiện các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam.

    Với con số ước tính khoảng 64 triệu người sử dụng MXH ở Việt Nam hiện nay, bất kỳ người dùng MXH nào cũng có thể tạo ra thông tin và tham gia vào hoạt động truyền thông. Với tính năng "chia sẻ", "bình luận" và "lan truyền" thông tin rất tiện lợi, nhanh chóng, MXH đã và đang tác động mạnh mẽ đến đời sống tinh thần xã hội. Những địa chỉ, những diễn đàn trên MXH có hàng chục ngàn người kết bạn và hàng trăm ngàn đến hàng triệu người đăng ký theo dõi. MXH đang trở thành nơi hình thành các luồng dư luận xã hội.Các thể lực thù địch, phản động với dã tâm là muốn xóa bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam nên đã không từ âm mưu thủ đoạn nào. Hiện nay, chúng triệt để lợi dụng không gian mạnglàm “mặt trận chính” để thực hiện các hoạt động tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam. Những thông tin giả, thông tin xấu, độc hại trên MXH ảnh hưởng rất tiêu cực đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của đất nước; gây mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; đặc biệt là nguy cơ mất phương hướng trong định hướng giá trị, lối sống và niềm tin của một bộ phận không nhỏ dân cư, nhất là giới trẻ - thế hệ tương lai của đất nước.

    Các sự việc diễn ra những năm gần đây như, lợi dụng sự cố gây ô nhiễm môi trường biển của công ty Formosa, (công ty của Đài Loan – Trung Quốc đầu tư nhà máy ở tỉnh Hà Tỉnh); hay sự việc Quốc hội trưng cầu ý kiến về xây dựng Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (còn gọi là Luật Đặc khu); hoặc mỗi khi Trung Quốc tìm kế xâm lấn lãnh hải của Việt Nam, … thì các thế lực phản động đã lợi dụng MXH để phát tán những thông tin xuyên tạc rằng, lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta hèn nhát, đã nhượng đất đai của Tổ quốc cho Trung Quốc... Chúng còn sử dụng MXH làm cầu nối để kích động, xúi giục, tổ chức 1 bộ phận quần chúng cả tin tham gia bạo loạn.

    Các phần tử “dân chủ”, hội, nhóm cực đoan còn lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, tấn công các lãnh đạo, gây chia rẽ nội bộ, với đủ thứ chuyện bịa đặt từ bôi nhọ hình ảnh cán bộ lãnh đạo, đến xuyên tạc các chủ trương, cơ chế, chính sách… Lợi dụng chiêu bài “dân chủ” và “nhân quyền” cũng như các thủ đoạn khác để mê hoặc và làm mất niềm tin của quần chúng với Đảng, Nhà nước.Chẳng hạn, thời gian gần đây,liên tục xuất hiện nhiều trang web, địa chỉ MXH với danh nghĩa là “tổ chức xã hội dân sự”, các “nhà dân chủ”, “những người yêu nước” tham gia đấu tranh bảo vệ môi trường, đấu tranh vì nền dân chủ, vì sự tiến bộ xã hội… Họ đưa ra những lời kêu gọi người dân chung tay, tham gia ký các văn bản được gọi là “kiến nghị”, “tâm thư” để phản đối lên cả các tổ chức quốc tế (không ít người nhẹ dạ cả tin nghe theo, làm theo mà không biết rằng mình bị lừa dối, kích động chống phá đất nước).

    Chúng lợi dụng vấn đề dân sinh, sở hữu đất đai để chống phá chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, bịa đặt ra nhiều bài viết, hình ảnh xuyên tạc “chính quyền cướp đất của dân”, “công an đánh dân”, “dân oan ca thán, chính quyền bất chấp”, quy chụp chính quyền “đàn áp giáo hội”, “đập phá nhà dân”...

    Các thế lực thù địch, phản động, bất mãn xã hội phát tán các thông tin xuyên tạc lịch sử, xuyên tạc sự thật, công kích, chống phá đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta dưới nhiều hình thức như: “thư ngỏ”, “thư trao đổi”; “thư góp ý”… “Nội dung mà chúng tập trung là xuyên tạc để làm lu mờ những thành quả cách mạng, thổi phồng những tồn tại, hạn chế trong phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh... của đất nước, rồi quy kết đổ lỗi nguyên nhân của những hạn chế ấy là do thể chế chính trị, sự yếu kém trong thực hiện vai trò lãnh đạo, từ đó làm giảm sút niềm tin của nhân dân vào Đảng ta”[3].

    MXH trở thành môi trường thuận lợi để các phần tử cực đoan, thành phần bất mãn, các thế lực thù địch phát tán thông tin bịa đặt, độc hại, những phát ngôn gây hận thù lan truyền rộng khắp, mức độ tác động xấu đến xã hội ngày càng nghiêm trọng. Điều nguy hại nhất của MXH là yếu tố kích động xã hội. Từ những thông tin thất thiệt, bịa đặt, vu khống về các sự việc được lan truyền có chủ ý trên MXH mà không được kiểm chứng, các thế lực thù địch lợi dụng tâm lý đám đông để kích động những hành vi bột phát của công chúng nhằm phục vụ cho mưu đồ gây rối loạn trật tự chính trị xã hội, như ở Bình Dương, Hà Tỉnh và một số địa phương khác khi xảy ra sự cố ô nhiễm môi trường biển do Công ty Formosa gây ra (năm 2016); hay tình trạng tụ tập gây bạo loạn ở Bình Thuận, Khánh Hòa và một số địa phương khác khi Quốc hội lấy ý kiến góp ý về Luật Đặc khu (năm 2018), …

    Tại Hội nghị triển khai công tác hằng năm, Chính phủ Việt Nam đều đánh giá: Nhiều thông tin không chính thống trên mạng xã hội đã làm nhiễu loạn, ảnh hưởng rất nhiều đến công tác chỉ đạo, điều hành. Nhiều người rất hoang mang bởi khó để phân biệt được đâu là tin thật, đâu là tin giả do các thế lực có động cơ xấu tạo dựng lên. Vì thế, thời gian qua xuất hiện không ít thông tin trên mạng xã hội hoàn toàn bịa đặt, vu khống, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức và cá nhân lãnh đạo, quản lý xã hội, gây hoang mang và bất bình trong dư luận xã hội.Loại thông tin độc hại này đã và đang trực tiếp làm MXH trở thành thế giới ảo theo đúng nghĩa đen, và làm cho sự thiện chí, lương thiện của hàng triệu người lành mạnh, tử tế dùng mạng xã hội như bị chìm lấp trong trận đồ bát quái giữa thật và giả, giữa trắng và đen, giữa tích cực và tiêu cực…[4]

    3. MXH đã trở thành kênh thông tin quan trọng trong đời sống xã hội, có tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến suy nghĩ, nhận thức và hành động của người dân (có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực), trong khi đó mô hình quản lý thông tin trên mạng vẫn bộc lộ nhiều bất cập.

    Công tác quản lý MXH ở nước ta lâu nay còn nhiều điểm bất cập. Mô hình chỉ đạo, quản lý thông tin trên MXH hầu như dựa theo mô hình quản lý báo chí chính thống nên còn nhiều bất cập; các giải pháp quản lý chưa đồng bộ, chủ yếu thụ động, xử lý hậu quả khi sự việc, tin đồn đã xảy ra, chứ chưa chủ động định hướng, cung cấp thông tin tích cực, chính thống lên MXH, nắm bắt và dẫn dắt dư luận; còn bị động vào sự hợp tác của doanh nghiệp nước ngoài trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm….[5]

    Thực tế hiện nay, MXH do doanh nghiệp trong nước cung cấp, được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động do doanh nghiệp trong nước cung cấp, được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép hoạt động thì có lượng người sử dụng thấp, mức độ ảnh hưởng xã hội thấp. Ngược lại, các trang MXH do doanh nghiệp nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam, hoạt động không có phép (vì không lập văn phòng đại diện tại Việt Nam) tuy ít, nhưng số lượng người sử dụng cao hơn nhiều so với các MXH trong nước, tính tương tác cao, mức độ tác động, ảnh hưởng xã hội rất lớn (như Google, Facebook, Youtube…). Đây là những trở ngại rất lớn cho công tác quản lý MXH.

    Gần đây, với việc ban hành Luật An ninh mạng (thực hiện từ đầu năm 2019) và một số văn bản quy phạm pháp luật khác, cùng với hàng loạt giải pháp quyết liệt của Bộ TT&TT đàm phán với các trang mạng từ nước ngoài như google, Facebook. Tuy nhiên, do đặc thù phát triển quá nhanh của công nghệ, của các dịch vụ, nội dung thông tin trên MXH nên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế; chưa cụ thể hóa, bao quát hết các đối tượng và hoạt động cần quản lý, hành vi sai phạm, chế tài xử lý chưa bảo đảm tính răn đe.

    Thông tin chính thống thường chậm trễ, đi sau thông tin trên mạng. Bị động chạy theo dư luận xã hội do thông tin phi chính thống trên MXH tạo ra.

    Đặc biệt, các thế lực thù địch tăng cường lợi dụng MXH để liên tục thực hiện các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước ta.

    4. Một số giải pháp quản lý thông tin và định hướng giá trị cho công chúng

    Không thể ngăn cấm MXH bằng những mệnh lệnh hành chính, mà phải biết tận dụng mặt tích cực của nó để định hướng dư luận bảo vệ cái đúng, cái tốt; đấu tranh với cái sai, cái xấu. Điều đó chỉ có thể được hiện thực hóa khi xác lập được hệ giải pháp sát hợp và hiệu quả. Sau đây là một số giải pháp quản lý thông tin và định hướng giá trị cho công chúng.

    (1) Đối với các cơ quan chức năng quản lý truyền thông

    - Một là, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục các tầng lớp nhân dân nâng cao trình độ nhận thức về pháp luật

    Đến nay đã có các quy định pháp luật về sử dụng MXH như: Nghị định 72/2013/NĐ - CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin mạng; Thông tư số 09/2014/TT - BTTTT, quy định chi tiết về hoạt động quản lý, cung cấp, sử dụng thông tin trên trang thông tin điện tử và MXH; Nghị định 15/2020/NĐ - CP do Chính phủ ban hành quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử; đặc biệt là Luật An ninh mạng được Quốc hội thông qua ngày 12/6/2018 và bắt đầu có hiệu lực từ 01/0/2019.

    Luật An ninh mạng là các quy định về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng, cùng với đó là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

    Luật này có thêm nhiều điều luật nghiêm cấm các hành vi gây mất an ninh mạng. Điều này đòi hỏi mỗi người sử dụng mạng Internet cần hiểu về quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia hoạt động trên môi trường không gian mạng.

    Điều đáng tiếc là các quy định pháp luật về sử dụng MXH nêu trên đến nay vẫn chưa được nhiều người biết đến. Nhiều công chức, viên chức và người dân khi phỏng vấn, họ cũng cho biết chưa có cơ hội nắm kỹ hoặc chưa hề biết đến các quy định này.

    Khi chưa nắm vững hoặc chưa hiểu biết về các quy định pháp luật thì có những hành vi sai lệch khi tham gia MXH là điều khó tránh, vì vậy, giải pháp mà các cơ quan chức năng cần chú trọng là tuyên truyền, giáo dục pháp luật đến với mọi tầng lớp nhân dân. Phải chú ý xây dựng nội dung chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật chi tiết, chắt lọc những điểm cơ bản, sát hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay; hình thức phải phong phú,linh hoạt sử dụng nhiều phương tiện hiện nay để phù hợp với từng loại hình đối tượng.

    - Hai là,có kế hoạch chủ động cung cấp thông tin chính thống kịp thời, đầy đủ lên các phương tiện truyền thông.

    Để phản bác những thông tin xuyên tạc sai sự thật do các thế lực thù địch ngụy tạo ra, thì không có biện pháp nào hữu hiệu bằng việc tăng cường cung cấp thông tin tích cực chính thống cho công chúng. Những sự việc làm một bộ phận người dân nghe theo những lời xúi giục trên MXH dẫn đến những hành vi tán đồng và chia sẻ những thông tin sai sự thật hay tham gia tụ tập gây bạo loạn là do hệ thống truyền thông chính thống của nước ta chậm trể trong việc cung cấp đầy đủ thông tin xác thực cho công chúng. Vì vậy, việc thường xuyên cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời trên các phương tiện truyền thông là một trong những giải pháp hữu hiệu nhằm loại bỏ mưu đồ lợi dụng MXH để trục lợi chính trị của các thế lực thù địch.

    Chẳng hạn, những ngày cuối tháng 7 năm 2020, giữa lúc cả nước cùng Đà Nẵng căng mình phòng, chống dịch Covid- 19, thì trên trang Facebook các cá nhân chia sẻ thông tin Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói rằng: “Chúng ta có tầm 4 -6 ngày để nó chuyển giai đoạn từ 75 ca lên mốc 100 – 500 ca! Và khoảng 8 -12 ngày (sau khi đã lập mốc 500) để lên mức 1000 – 5000 ca! …” Người đọc tin này không ai không hoang mang, hoảng loạn. May mà Bộ Y tế đã kịp thời thông báo trên truyền thông rằng, thông tin nói trên là bịa đặt, giả mạo thì ngay lập tức xóa bỏ được tâm trạng lo lắng trong nhân dân.

    - Ba là, xây dựng công cụ lọc và phát hiện tin giả, tin sai sự thật, để kịp thời phòng ngừa, cảnh báo ngay từ đầu, chủ động ngăn chặn sự lan truyền và cảnh báo sớm tin giả ngay khi nó xuất hiện trên mạng xã hội.

    Đây là giải pháp đã được lãnh đạo ngành TT&TT đề ra, song quá trình thực hiện còn chậm, hiệu quả chưa cao. Việc phát hiện tin giả chưa thật kịp thời hoặc khâu cảnh báo còn chậm trể. Nhiều sự việc để tin giả lan truyền sâu rộng vào xã hội, chi phối đến suy nghĩ và hành động của đông đảo công chúng rồi mới cảnh báo, ngăn chặn nên hiệu quả rất kém.

    - Bốn là, xây dựng bộ quy tắc ứng xử bắt buộc các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và người sử dụng MXH ở Việt Nam phải tuân theo.

    Dựa trên những khuôn mẫu, chuẩn mực đã được các quy định pháp luật về kinh doanh và sử dụng MXH, nhất là những quy định trong Luật An ninh mạng đã được Quốc Hội nước Công hòa XHCN Việt Nam thông qua vào tháng 6/2018, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu bổ sung thêm cho phù hợp với tình hình mới để làm bộ quy chuẩn buộc mọi cá nhân và tổ chức sử dụng MXH trên lãnh thổ Việt Nam phải tuân thủ.

    Thời gian gần đậy Bộ TT&TT đã chủ động đàm phán với Google và Facebook, yêu cầu các doanh nghiệp này phải cam kết và nghiêm túc triển khai việc ngăn chặn, gỡ bỏ các thông tin phản động, xấu độc trên hai MXH này khi có yêu cầu từ phía Chính phủ Việt Nam. Đây là biện pháp mang lại hiệu quả quản lý an ninh mạng nhanh và ổn định lâu dài. Các cơ quan chức năng cần sử dụng tối đa lợi thế quốc gia có chủ quyền, nắm giữ quyền lực quản lý kinh tế để bắt buộc các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh MXH phải tuân thủ luật pháp nước ta một cách triệt để.

    Năm là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát thông tin trên mạng xã hội, dịch vụ internet, thuê bao di động.

    Tăng cường điều tra, thu thập, phát hiện, xử lý thông tin liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật, như hoạt động cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên MXH, hay chia sẻ thông tin trái với quy định của pháp luật, mưu đồ chống lại Đảng và Nhà nước ...Đi liền với giải pháp này là biện pháp phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, xử lý nghiêm hành vi đưa tin sai sự thật trên MXH.

    (2) Đối với các cơ quan, đơn vị và tổ chức chính trị - xã hội

    Sống trong xã hội, ít ai biệt lập mà thường tồn tại với tư cách là thành viên của nhóm xã hội (cơ quan, đơn vị công tác hay các tổ chức chính trị - xã hội cụ thể). Mọi hành vi ứng xử của họ cũng chịu sự chi phối, kiềm tỏa theo các khuôn mẫu, chuẩn mực của nhóm xã hội. Vì vậy, các cơ quan, đơn vị hay các tổ chức chính trị xã hội có vai trò rất quan trọng trong việc góp phần tạo dựng không gian mạng tích cực. Cụ thể, các cơ quan, đơn vị và tổ chức chính trị - xã hội có thể phát huy các vai trò như sau:

    Một là, tham gia kiểm soát hành vi ứng xử của các thành viên trên MXH.

    Với những tính năng rất nổi trội của MXH là các thành viên tham gia dễ dàng kết nối, chia sẻ thông tin chung của nhau, nên cán bộ của mỗi cơ quan, đơn vị cũng dễ tham gia vào cộng đồng mạng để kịp thời nắm bắt được diễn biến tâm lý, tư tưởng, tình cảm của các quần chúng tham gia MXH. Qua đó, lãnh đạo cơ quan/đơn vị kịp thời có những góp ý, hay biện pháp điều chỉnh hành vi ứng xử đúng quy chuẩn xã hội cho các thành viên trong đơn vị của mình.

    Hai là, để định hướng dư luận xã hội trên các trang MXH, các cơ quan, đơn vị và tổ chức chính trị - xã hội có thể thiết lập các nhóm cộng đồng mạng để cùng nhau cung cấp, chia sẻ những thông tin, những bài viết, những ý kiến bình luận có ý nghĩa tích cực. Bằng việc xây dựng và kết nối các tài khoản trên MXH để chia sẻ, lan tỏa thông tin tích cực và các bài viết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, qua đó, góp phần chia sẻ những ý kiến hay, phản bác những quan điểm tiêu cực, góp phần lan tỏa ra xã hội những giá trị chân chính. Đề xuất này không phải là mới, mà lâu nay đã được một số cơ quan, đơn vị thực hiện và tạo được hiệu ứng xã hội rất tích cực như Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có trang mạng Việt Nam thịnh vượng; Học viện chính trị khu vực III thiết lập trang Ngọn lửa nhỏ; …. Vấn đề đặt ra là cần duy trì và nhân rộng cách làm này trong mọi cơ quan, tổ chức để tạo nên phòng tuyến đủ sức đấu tranh ngăn chặn mọi luồng tư tưởng, quan điểm lệch lạc, phản động vào đời sống tinh thần xã hội.

    Ngoài ra, nếu biết tổ chức khéo, với lực lượng hàng triệu cán bộ, đảng viên, viên chức vốn có bản lĩnh chính trị kiên cường được kết nối sẽ trở thành hạt nhân tích cực huy động sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân, từng bước xây dựng được thế trận lòng dân trên không gian mạng nhằm đấu tranh có hiệu quả với hoạt động chống phá, “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Khi đã tạo lập được thành trì niềm tin thì sẽ không một âm mưu thủ đoạn nào có thể làm phân rã để lợi dụng được.

    (3) Đối với công chúng tham gia MXH

    Mọi mưu đồ xuyên tạc, bóp méo thông tin, bịa đặt thông tin, “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động đều nhắm tới người dân, hòng lừa dối, xúi giục, lôi kéo người dân chống lại chính thể xã hội. Vì vậy, mọi người dân phải ứng xử có trách nhiệm khi tham gia MXH.

    Không gian mạng được ví như là môi trường sống thứ hai của con người trong xã hội hiện đại. Hiện nay, có một bộ phận dân cư dành thời gian cho môi trường mạng còn nhiều hơn môi trường sống thực. Mọi cách nghĩ, cách làm (kể cả quan điểm sống) được thể hiện trên MXH như thế nào sẽ ảnh hưởng mạnh đến hành vi ứng xử trong đời sống thực. Thực tế đó càng đặt ra yêu cầu mọi người phải có ý thức, trách nhiệm cao khi tham gia MXH. Không chỉ đòi hỏi người tham gia MXH phải ứng xử chuẩn mực trong tỏ bày ý kiến, hay lời bình luận mà còn phải có thái độ biết phản đối, đấu tranh chống lại lời bịa đặt, xuyên tạc sự thật của các thế lực thù địch với mưu đồ xấu. Trước những thông tin, sự việc trái chiều, cần bình tỉnh kiểm chứng qua những kênh thông tin chính thống chứ không vội vàng chia sẻ hay bình luận thiếu căn cứ hoặc tin theo một cách mù quáng.

    Vẫn biết việc quản lý MXH để ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch là khó khăn, nhưng nếu kiên trì, biết triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phù hợp để tạo sự đồng thuận giữa các tổ chức và cá nhân trong xã hội thì không kẻ thù nào có thể phá vỡ được thành trì niềm tin của Nhân dân với Đảng và Chính phủ, cùng hướng về tương lai tươi đẹp của đất nước.

    TÀI LIỆU THAM KHẢO

    1.Lê Quang Tự Do, Công tác quản lý mạng xã hội trong tình hình mới; http://tapchimattran.vn/thuc-tien/cong-tac-quan-ly-mang-xa-hoi-trong-tinh-hinh-moi-9481.html;19/05/2020

    2.Lê Quang Tự Do (2018); Những thách thức trong công tác quản lý thông tin trên mạng xã hội ở nước ta hiện nay;http://congan.com.vn/tin-chinh/nhung-thach-thuc-trong-cong-tac-quan-ly-thong-tin-tren-mang-xa-hoi-o-nuoc-ta-hien-nay_62055.html

    3. Đoàn Trung Dũng &Võ Văn Chi, Mạng xã hội và công tác tư tưởng của đảng cộng sản việt nam hiện nay; Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5/2019

    4.Nguyễn Phong, Quản lý thông tin trên mạng xã hội - Thực trạng và giải pháp; https://nhandan.com.vn/thong-tin-so/quan-ly-thong-tin-tren-mang-xa-hoi-thuc-trang-va-giai-phap-474461/;12-06-2020, 15:50

    5.Lê Văn Phục; Phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong việc đấu tranh phòng, chống luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng hiện nay; Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5 - 2020

    6. Quốc hội Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam (2018), Luật An ninh mạng

    7. Quốc hội nư­ớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, (2016), Luật Báo chí, (Luật số 103/2016/QH13, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, Tr.1

     

                                                       TS TRẦN VĂN THẠCH

    (Nguồn: Tạp chí Khoa học chính trị, số 9 – 2020)

     

     


    [1]Đoàn Trung Dũng &Võ Văn Chi:Mạng xã hội và công tác tư tưởng của đảng cộng sản việt nam hiện nay; Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5/2019

    [2]Báo cáo digital marketing ở Việt Nam 2019, https://eqvn.net/bao-cao-nganh-digital-marketing-2019-o-viet-nam.

    [3] Lê Văn Phục, Phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong việc đấu tranh phòng, chống luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng hiện nay; Tạp chí Sinh hoạt lý luận, số 5 - 2020

    [4]Lê Quang Tự Do, Công tác quản lý mạng xã hội trong tình hình mới;http://tapchimattran.vn/thuc-tien/cong-tac-quan-ly-mang-xa-hoi-trong-tinh-hinh-moi-9481.html

    [5]Lê Quang Tự Do, Những thách thức trong công tác quản lý thông tin trên mạng xã hội ở nước ta hiện nay;http://congan.com.vn/tin-chinh/nhung-thach-thuc-trong-cong-tac-quan-ly-thong-tin-tren-mang-xa-hoi-o-nuoc-ta-hien-nay_62055.html

     

    • Năm phát hành
    • Đang truy cập:12
    • Hôm nay: 2191
    • Tháng hiện tại: 7145
    • Tổng lượt truy cập: 30390
    Địa chỉ: Số 232 Nguyễn Công Trứ, Tp. Đà Nẵng
    Liên hệ: 02363.831.174
    Fax: 02363.844.611